عبد الحسين شهيدى صالحى

130

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

الثقات العيون فى سادس القرون ، 81 ؛ الذريعة ، 5 / 45 ؛ رياض العلماء ، 2 / 172 ؛ طبقات المفسرين ، داوودى ، 2 / 329 ؛ معجم المطبوعات ، 1 / 922 ؛ معجم المؤلفين ، 4 / 59 . معالم التنزيل - تفسير فراء ، از ابو محمد الحسين ( 436 - 516 ق ) فرزند مسعود معروف به ابن فراء يا بغوى از ائمهء شافعيه و مشاهير مفسران و فقها و محدثان اسلام ملقب به محيى السنة . مفسر از شهر بغ و يا بغشور واقع بين مرو و هرات از خراسان است كه به همين جهت او را بغوى مىخوانند . از مشهورترين مؤلفات وى تفسير معالم التنزيل است كه به نامهاى تفسير فراء و تفسير بغوى نيز شهرت دارد و آن تلخيصى است از تفسير شيعى الكشف و البيان عن تفسير القرآن ابو اسحاق احمد نيشابورى معروف به ثعلبى كه احاديث زيادى در فضائل آل محمد و خاندان عصمت و نبوت ( عليهم السلام ) را دربردارد و از منابع علامه مجلسى ( م 1111 ق ) در بحار الانوار است و علامه برغانى حائرى تمامى احاديث آن را در تفسير خود كنز العرفان نقل نموده است . شيوهء او در تلخيص اين است كه قبل از آغاز به تفسير سند روايت مفسرين را نقل كرده است . و پيش از شروع تفسير سه فصل مشتمل بر اخبارى از رسول الله ( ص ) آورده است : فصل اول ) در فضيلت قرآن و تعليم و تفسير آن ؛ فصل دوم ) در فضيلت خواندن و تلاوت قرآن كريم ؛ فصل سوم ) در وعيد اشخاصى كه قرآن را بدون علم و دانش تفسير مىكنند سپس آيات قرآنى را به سبكى ساده و آسان تفسير كرده و در هر مورد اخبار و روايات راجع به آيات و همچنين اختلاف قراآت و حوادث تاريخى را ذكر نموده است . كارل بروكلمان در تاريخ الادب العربى تعداد زيادى از نسخه‌هاى آن را در كتابخانه‌هاى ايران و هندوستان و تركيه و اروپا و كشورهاى عربى معرفى نموده است . كهن‌ترين نسخه در كتابخانهء ملك مورخهء 573 ق ( شمارهء 2467 ) و نسخهء كتابخانهء آستان قدس رضوى ( شمارهء 1406 )